Ontario

Ontario
(Vlag van Ontario) (Landswapen van Ontario)
Leuse : Ut Incepit Fidelis Sic Permanet
Ander provinsies en gebiede van Kanada
Land	Kanada
Hoofstad	Toronto 43°39′N 79°23′W
Grootste stad	Toronto
Goewerneur-generaal	David C. Onley
Eerste Minister	Dalton McGuinty (Liberale Party)
Oppervlakte	1 076 395 km²
- Land	917 741 vk km
- Water	158 654 vk km (14,8%)
Bevolking (2007)
- Totaal	12 850 636 inw.
- Digtheid	14,0 inw./vk km
Toelating tot die Kanadese Federasie
- Datum	1 Julie 1867
Verteenwoordiging in die Parlement
- Parlement	106
- Senaat	24
Posafkorting	ON
Voorsetsel by poskode	K L M N P
Tydsone	UTC -5 & -6
Internet-domein	.on.ca

Ontario [ɔn.'tɛɹ.i.oʊ] is die mees digbevolkte en tweede grootste provinsie van Kanada in die sentraal-oostelike deel van die land met 'n oppervlakte van 1 076 395 vierkante kilometer en 12 850 636 inwoners (2007) of meer as 35 persent van die totale Kanadese bevolking. Sy hoofstad is Toronto. Ook die nasionale hoofstad van Kanada, Ottawa, is 'n munisipaliteit van Ontario. Die naam van die provinsie is afgelei van 'n Irokese woord, wat "mooi meer" of "mooi water" beteken.

Die hoofstad Toronto

Ten opsigte van sy bevolking is Ontario die grootste en ten opsigte van sy oppervlakte die tweede grootste Kanadese provinsie na Québec. Ontario word in die weste deur Manitoba, in die ooste deur Québec en die Amerikaanse deelstate Michigan, New York, Ohio, Pennsylvanië en Minnesota in die suide begrens. Die grootste deel van sy grenslyn met die VSA is van natuurlike oorsprong en sluit die Lake of the Woods, die Groot Mere en die Sint-Laurensrivier in. Ontario is die enigste Kanada provinsie wat aan die Groot Mere grens.

Die provinsie se naam is afgelei van die Ontariomeer; Ontario is 'n woord uit die Huroonse taal en beteken letterlik "groot meer". 'n Ander etimologiese wortel is dalk skanadario ("mooi water" in Irokees). Saam met Nouveau-Brunswick/New Brunswick, Nova Scotia en Québec is Ontario een van die vier oorspronklike provinsies toe Kanada op 1 Julie 1867 volgens die British North America Act as 'n nasie geskep is. Vandag lê Ontario in geografiese opsig halfpad tussen die mees oostelike Atlantiese provinsie Newfoundland en Labrador en die Pasifiese weskusprovinsie Brits-Kolombië.

Ontario is tans die beduidendste nywerheidsentrum van Kanada en het in 2004 sowat 52 persent van die land se industriële produksie opgelewer. Net die suidelike strook langs die grens met die Verenigde State is 'n dig bevolkte verstedelikte gebied, terwyl die grotendeels ongerepte en yl bevolkte noorde die meeste van Ontario se meer as 250 000 mere, riviere met 'n totale lengte van 60 000 kilometer en uitgestrekte naald- en loofbosse behels. Ontario pronk daarnaas met een van Kanada se bekendste natuurwonders, die Niagara-watervalle, skilderagtige wingerde en vrugbare landbougebiede.

Geografie

Die provinsie Ontario bestaan uit drie geografiese hoofgebiede:

• Die yl bevolkte Kanadese Skild in die noordwestelike en sentrale dele wat meer as die helfte van Ontario se oppervlakte beslaan. Alhoewel dit merendeels onvrugbare land is, pronk die gebied met ryk mineraalafsettings en talle mere en riviere. Die Skildgebied word verder verdeel in Noordwes-Ontario en Noordoos-Ontario.
• Die feitlik onbewoonde en nouliks beboste Hudsonbaaivlaktes in die uiterste noorde en noordooste met sy moerasgebiede.
• Die gematigde, vrugbare en dig bevolkte gebied van die Groot Mere en die Sint-Laurensvallei in die suide waar landbou- en nywerheidsgebiede gekonsentreer is. Suid-Ontario word verder verdeel in Suidwes-Ontario, die Goue Hoefyster (Engels: Golden Horseshoe), Sentraal-Ontario (wat ondanks sy naam egter nie die geografiese sentrum van Ontario verteenwoordig nie) en Oos-Ontario.